گرنگی بهخهوت
بده
؟
لهڕێنمایهکانی عهبدوڵا تۆفیق
ههر وهك دهزانین کهژیانی مرۆڤ
لهبهئاگایی و نائاگایی پێکهاتووه، خهویش بهههمووپێویستیهکیهوه بۆ ژیانی
مرۆڤ له %25-35 ساڵ لهتهمهنمان دهبات.
ئاریستۆتلیس دهڵیت: خهو لهئهنجامی کهمبوونی بهئاگاییهوهیه. خهو بۆ مێشک
مانای سهرلهنوێ خۆڕێکخستنهوهیه، فڕهدانی زانیاری خراپه، خۆهێنانهوهیه،
دروستبوونهوهو
پێکهاتنهوهیه. ههروهها بۆ هۆرمۆنهکان و بهرگری لهشمان و ههڵسوڕانی مادهبهههمان
شێوهمانای سهرله نوێ کردنه وهو دروستبونهوهو گهشهکردنی هۆرمۆنهکان و
ئینسولینه.
پێویستبوونی خهو لهکهسێکهوهبۆ یهکێکیتر جیاوازی زۆری ههیه، ئهگهرچی بۆ ههمومان
گرنگیهکی سروشتی ههیه. بهپێی لێکۆڵینهوهکانی دکتۆر( لێنا لیسنێر)- ئۆرێبرو باس
لهوه دهکات که ئهوانهی 9 کاتژمێر یان زیاتر دهخهون لهڕۆژێکدا، ئهگهری
زۆرتر ژیانیان زیاتره لهوانهی کهکهمتر دهخهون. مرۆڤی ژێر 25 ساڵ بهشێوهیهکی
گشتی خهویان باشترهو کهمتر بهخهبهر دهبنهوه له شهودا. وه له25 ساڵیهوه
بهرهو سهر ههتا تهمهنی 80 ساڵی هێدی هێدی کڤالیتێی خهو بهرهو خراپبوون دهچێت
و بهشهودا زیاتر بهخهبهریان دهبێتهوه. بهشێوهیهکی گشتی ههموو مرۆڤێک 5
جار زیاتر لهخهودا دهجوڵێ،
هۆکهیشی زۆر سروشتیهکهئهویش لهش خۆی داوای دهکات بههۆی سڕبوونی لهش و سوڕی
خوێنهوه.
مرۆڤی بهتهمهن بهگشتی زووتر دهچێتهنهاو
پێخهفی نوستنهوهکهئهمهش یهکێکهلهو هۆکارانهی کهوا دهکات زیاتر لهخهودا
بجوڵێ و بهخهبهر ببێتهوه. لهم بارهدا زۆر کهس پهنا دهباتهبهر دهرمانی
خهو. ئهوهی شایانی باسه بههۆی ئامێری (ئێ ئێ گێ) وهتوانراوه خهو بپێورێت،
واتهئهگهر کهسهکه لهخهوێکی قوڵدابێت یان خهوببینێ (خهوی ڕیم). زۆر
هۆکاریتر هه یهکه دهبنه هۆی باش یان خراپ خهوتنمان. لهمێشکماندا کاتژمێرێكی
سروشتی هه یه که پڕۆگرام کراوهبۆ ئهوهی بخهوین، (میلاتۆنی) هۆرمۆنێکه لهمێشکماندا
درووست دهبێت و پێمان دهڵێ کهکاتی خهو هاتووه. میلاتۆنی بههۆی ڕۆشنای و
تاریکییهوه کاری دهکهوێتهسهر، بهتایبهتی کهتاریکی دادێت مێشکمان و
میلاتۆنی هێدی هێدی خۆی ئامادهدهکات بۆ ئهوهی زهنگی خهومان بۆ لێبدات بهشێوهیهکی
سروشتی. وهزۆر گرنگهکه ئاگاداری ئهو زهنگهبین بهتایبهتی دهبێت ئهوهزۆرگرنگبێت
بهلامانهوهکهلهنێوان کاتژمێر1ی شهو بۆ 5ی بهیانی ئێمه لهناو پێخهفی
نوستندابین و خهوتبین.
دهرمانی خهو دهبێتههۆی بێخهوی، ئهگهر
چی ئێمهزۆر جار پهنا دهبهینهبهر ئهم شێوازه بۆ ئهوهی خهومان لێنکهوێت.
ههندێ لهو دهرمانانهی وهك- دهرمانی گۆشهگیری، دهرمانی ئازار، دهرمانی خهو،
دهرمانی پهستانی خوێن، دهرمانی ههستیاری، دهرمانی پارکینسۆن، ئهم دهرمانانههۆکارێکن
بۆخراپ خهوتن. ئهگهرچی چهند کاتژمێرێك دهخهوین بهم دهرمانانه بهڵام
کڤالیتێی خهومان باش نابێت. لهوڵاتی سویدا شهوانهنزیکهی 1 ملێۆن دهرمانی خهو
بهکاردههێنرێت، کهیهماش ڕادهیهکی زۆرهبۆ وڵاتێکی 10 ملێۆنی.
هۆکاری تر زۆرن بۆ خهو زڕانهکهم خهوی ئهوانیش خواردنهوهی ئهلکهول و مادهی
کۆفاینه. ئهوانهی کهبهشهودا دهخۆنهوهوخۆیان بێئاگا دهکهن لهدونیا دهتوانن
خێراتربخهون بهبهراورد لهگهڵ کاتێکدا کهنهخۆنهوه، بهڵام ئهوان خهویان
زۆر پچڕدهبێت و زۆرجاریش خهوی ناخۆش دهبینن وئهوان بهشێوهیهکی گشتی 1-2
کتژمێرلهکهسانێك کهناخۆنهوهکهمتر دهخهون، بهپێی لێکۆڵینهوهکان. ههنێ کهس
بهشهودا قاوهیان چا دهخۆنهوهبهچهند کاتژمێرێك یان خولهکێک پێش ئهوهی
بچنه ناو پێخهفی خهوتنیانهوه، ئهمهش هۆیهکی تره بۆ خراپ خهوتن لهبهر ئهوهی
مادهی کۆفاین نزیکهی 6 کاتژمێری دهوێت بۆئهوهی بهتهواوی لهلهشدا نهمێنێت.
کۆفاین ههروهك دهزانین مادهیهکی چالاککهرهوهیه، ههر بهپێی لێکۆڵینهوهکهی
دکتۆر (لێنا لیسنێر) چا نیوهی قاوه
کۆفاینی تیایهوکۆکا کۆلایش نیوهی چا، بهڵام خواردنی هیچ لهمانهباشنین بۆ خهو
یان بهشهو.
گرنگیدان
بهخهو گرنگیدانهبهپشوی جهستهو ڕۆحت، کهمی خهو دهبێتههۆی ماندوبونمان، بهتایبهت
لهکاتی شۆفێریدا کهلهوانهیه دووچاری ڕوداوێك یان کارهساتێك ببینهوه بههۆیهوه.
وهئێسکی لهشمان دوچاری لاوازی دهبێت، شتمان لهبیردهچێتهوه، تووشی سهرئێشهو
ئازاری ماسولکهدهبین، بهرگری لهشمان لاواز دهبێت ئهگهر بهم شێوهیهبهردهوامبین
و چارهیهك نهدۆزینهوه لهوانهیهتووشی نهخۆشیهسیندرۆمیهکان ببین، نهخۆشی
بێ خهوی، بێزاربوون له خۆمان وژیان، گرژبوونی دهروونی و چهندین نهخۆشی تر.
ڕێگهی باش بۆ خهوی باش خۆ دورخستنهوهیهلهو هۆکارانهی کهدهبنههۆی شێواندنی
خهوت. لهباتی ئهو هۆکارانه دهتوانیت پێش خهوتن گوێ لهمۆسیقایهکی هیمن بگریت،
خۆت ڕابهێنیت کهههمیشه لهیهك کاتدا بچیته ناو پێخهفی نوستنتهوه وه لهیهك
کاتی دیاریکراودا لهخهوههسته. وهشهوانه که دهتهوێت بخهویت بهخۆت بڵێ کهئهمشهو
زۆر باش دهخهوم وهههوڵبدهکه بیرکردنهوهی باشت ههبێ بۆ بهیانی. ئهمانهبکه
بهڕۆتینێك بۆخهوتنێکی باش وتهندروستیهکی باشتر.
سهرکهوتوبن ........................
www.warzshidaruni.com www.warzshidaruni.net www.warzshidaruni.org